Pierwszy etap Camino Primitivo startuje spod gotyckich wież Katedry San Salvador w Oviedo i prowadzi 25 km przez zielone wzgórza Asturii do Grado – starego miasteczka targowego nad rzeką Nalón. W ciągu pierwszej godziny opuszczasz dwustutysięczne miasto, by za mostem w Gallegos zanurzyć się w pasterski krajobraz kasztanowców, łąk i hórreos. Trudność jest umiarkowana – jedno wyraźne podejście (Alto del Escamplero), reszta to łagodny, wiejski teren.
Idziesz tą samą drogą co król Alfons II, który ok. 813 roku jako pierwszy pielgrzym w historii wyruszył stąd do grobu świętego Jakuba, tworząc Camino Primitivo. Zanim wyjdziesz – wejdź do Cámara Santa. Po tej wizycie, Twoja dalsza wędrówka nabiera innego wymiaru. Wróć do pełnego przewodnika po szlaku: Camino Primitivo – wszystko co musisz wiedzieć.
| Dystans | 25 km |
| Przewyższenie w górę | +425 m |
| Przewyższenie w dół | -598 m |
| Trudność | ★ Łatwa (1/5) |
| Nawierzchnia | ok. 40% asfalt, 60% drogi polne i ścieżki |
| Czas marszu | 6-7,5 godziny |
| Start | Katedra San Salvador, Oviedo (230 m n.p.m.) |
| Meta | Grado, centrum (55-86 m n.p.m.) |
| Następny etap | Etap 2: Grado – Salas (22 km) |
Profil wysokościowy: Start na ok. 230 m n.p.m., łagodne pierwsze kilometry przez miasto i przedmieścia, gwałtowne zejście do rzeki Nory (ok. 120 m różnicy), następnie najtrudniejsze podejście dnia – ok. 140 m w górę na Alto del Escamplero, potem zejście doliną Andallón i komfortowe 3 km po płaskim wzdłuż rzeki do Grado.
Grado leży niżej niż Oviedo, więc bilans etapu jest zjazdowy.
Wyjście z Oviedo to jedyne naprawdę trudne miejsce oznakowaniowe na tym etapie. W chodnikach centrum osadzone są brązowe muszle (vieiras), które bez rozróżnienia oznaczają kilka Caminos jednocześnie – Primitivo, del Norte i San Salvador. Pielgrzymi regularnie mylą kierunek i trafiają na Camino del Norte w stronę Avilés zamiast na Primitivo w stronę Grado.
Jak się nie zgubić: Użyj aplikacji GPS na pierwszych 3 km – Buen Camino lub Komoot dobrze prowadzą przez miasto. Po wyjściu z centrum trasa biegnie przez dzielnicę La Argañosa, mija przejazd kolejowy (charakterystyczny punkt orientacyjny) i dzielnicę La Florida, gdzie przy rondzie z rzeźbą Jakuba kończy się zabudowa miejska. Od tego miejsca żółte strzałki są pewne i wyraźne przez całą resztę etapu.
Za La Florida szlak wychodzi w otwarty teren. Pierwsza wioska to San Lázaro de Paniceres (km 4,3) – historycznie XIII-wieczna kolonia trędowatych powiązana ze szpitalem pielgrzymkowym. Ze wzniesienia za wsią rozciąga się panorama na Monte Naranco z kościołami preromańskimi wpisanymi na listę UNESCO. Dalej mija się samotną Capilla de la Virgen del Carmen w Llampaxudze (km 6-7), przy której można podbić Credencial.
Za kaplicą zaczyna się ostry zjazd w dół do rzeki Nory. W Loriana / Lloriana (km 7,8) warto zatrzymać się przy romańskim kościele Santa María z XII wieku i uzupełnić wodę przy fontannie. Za Lorianą droga przez chwilę nie ma pobocza – idź lewą stroną, twarzą do ruchu.
Zejście do rzeki Nory i przejście przez XIII-wieczny kamienny Puente de Gallegos to jeden z piękniejszych momentów etapu. Ścieżka biegnie dalej wzdłuż rzeki przez aleję starych kasztanowców. Spokojne i malownicze – dobre miejsce na odpoczynek przy wodzie.
Za ruinami starego Molino de Quintos (dawny młyn wodny) zaczyna się najtrudniejszy podjazd etapu – ok. 140 m przewyższenia na krótkim odcinku przez las. Ostatnie metry są wyraźnie strome. Na szczycie – Alto del Escamplero z widokiem na okolicę.
Wioska Escamplero (km 12-13) to pierwsze miejsce z prawdziwymi usługami od Oviedo. Jest tu albergue, restauracja i mały sklep. Stąd do Grado zostaje ok. 12-13 km.
Za Escamplero szlak uspokaja się. Zaraz za wioską przy Capilla de Fátima stoją stoliki piknikowe – idealne miejsce na drugie śniadanie z widokiem.
W Premoño (km 16,5) mija się Capilla de Santa Ana – przebudowany dawny szpital pielgrzymkowy czynny jeszcze w XVIII wieku. Paladín (km 19,5) to kolejna możliwość noclegu i posiłku. Następnie L’Arche / Laracha (km 21,5) – uwaga, przez chwilę szlak prowadzi drogą bez pobocza.
Wejście do Peñaflor przez monumentalny kamienny most z 1144 roku nad rzeką Nalón. W Peñaflor: romański kościół, Palacio de Valdecarzana (zabytek klasy A) i liczne hórreos.
Z Peñaflor do Grado zostaje 2,8 km płaskiej, komfortowej ścieżki wzdłuż rzeki. Przejście przez tory kolejowe, dzielnicę San Pelayo, mostek nad Río Cubia, Parque de San Antonio – i jesteś w centrum Grado.
Start całego Camino Primitivo. Gotycka katedra (XIII-XVII w.) skrywa Cámarę Santę – IX-wieczną kaplicę preromańską (UNESCO 1998) zbudowaną przez Alfonsa II. W środku: Sudarium z Oviedo – tkanina tradycyjnie wiązana z pogrzebem Chrystusa, Cruz de los Ángeles z 808 roku (symbol miasta), Cruz de la Victoria z 908 roku (symbol Asturii) i Arca Santa. Tutaj odbierasz pierwsze sello do Credencial.
Stąd pochodzi średniowieczne porzekadło: „Quien va a Santiago y no al Salvador, visita al criado y no al Señor” – Kto idzie do Santiago a nie odwiedza Zbawiciela, odwiedza sługę a omija Pana.
Santa María del Naranco na Monte Naranco – dawna aula pałacowa króla Ramira I (ok. 842-848 r.). San Miguel de Lillo – kaplica pałacowa tuż obok. San Julián de los Prados – największy preromański kościół Półwyspu Iberyjskiego z IX-wiecznymi freskami. Wszystkie trzy wpisane na listę UNESCO.
Plaza del Fontán z codziennym targiem, ulica Gascona (Bulwar Cydru) z tradycyjnym escanciado, Muzeum Sztuk Pięknych (wstęp wolny). W centrum rzeźby Woody’ego Allena, Mafaldy i La Regenty.
Grado to miasto targowe założone w XIII wieku. Koniecznie: Capilla de los Dolores (1713-1716) – barokowa kaplica z zaskakującym wnętrzem churrigueryjskim, Palacio de Miranda-Valdecarzana (Pomnik Narodowy od 1981 r., dziś biblioteka z bezpłatnymi wystawami) i liczne wille architektury indianos.
Między Lorianą a Escamplero (ok. 5 km) może nie być nic czynnego – zabierz z Oviedo prowiant i minimum litr wody.
Albergue w Escamplero (km ~12) – komunalny, bez rezerwacji, klucze w restauracji. Dobre miejsce dla podziału etapu.
Nocleg w Paladín (km ~19,5) – hostel z restauracją, możliwość rezerwacji.
W Grado: Albergue komunalny Villa de Grado – donation-based, bez rezerwacji, check-in od 14:00, otwarty marzec-październik. Zapełnia się szybko – przychodź do 17:00. Albergue La Quintana – prywatny, odrestaurowana XIX-wieczna willa z ogrodem, dormitoria i pokoje prywatne, rezerwacja przez WhatsApp lub Booking, przyjmuje psy, otwarty marzec-październik. Są też pensjonaty i hotele.
Za Grado: Albergue San Juan de Villapañada (4-5 km dalej) – komunalny, otwarty cały rok, wspólna kolacja pielgrzymia. Uwaga: we wsi nie ma żadnych usług – zaopatrz się w Grado.
Oznakowanie: GPS na pierwszych 3 km przez Oviedo – potem żółte strzałki są pewne przez cały etap. W Asturii rowki na muszlach wskazują kierunek marszu (konwencja zmienia się po wejściu do Galicji).
Ruch drogowy: Za Lorianą, przy L’Arche i w Peñaflor – odcinki bez pobocza. Idź lewą stroną drogi, twarzą do ruchu.
Pogoda: Asturia jest zielona nie bez powodu. Kurtka przeciwdeszczowa obowiązkowa niezależnie od prognozy. Buty wodoodporne od pierwszego dnia.
Etap kalibracyjny: Pierwsze wrażenie z Camino Primitivo to błyskawiczne przejście z dużego miasta w głęboką Asturię – dźwięk krowich dzwonków, hórreos na każdym wzgórzu, pusta droga bez tłumu. To norma przez cały szlak.
Credential w Oviedo: Oficjalny kupisz (2-3E) w okienku na wejściu do katedry (ten Credencial polecamy). Darmowy, ale „lokalny” i nieoficjalny rozdaje Biuro Informacji Turystycznej na Plaza de la Constitución oraz kościół San Juan el Real. Pierwsze sello w katedrze lub w dowolnym albergue na trasie.
To jest etap 1 z 14. Następny etap: Etap 2 Camino Primitivo: Grado – Salas (22 km)
Pełny przewodnik po szlaku z opisem wszystkich etapów i mapą trasy: Camino Primitivo – kompletny przewodnik
PON – PIĄ: 08:00 – 16:00
SOB: 10:00 – 14:00
NIEDZ: Odpoczywamy. Ty też odpocznij.
Nie wstydź się! Daj nam znać jeśli masz pytania.
