Etap 11 Camino Primitivo to 28 km z Ferreira do Melide – ostatni etap samotności przed tłumem. Trasa prowadzi przez spokojne galicyjskie wsie i lasy prowincji Lugo, potem przekracza granicę do prowincji A Coruña na Alto O Careón (714 m n.p.m.) – ostatniej górze Camino Primitivo – i schodzi do Melide. W Melide, przy kościele San Pedro, Camino Primitivo łączy się z Camino Francés.
Po dniach pustych galicyjskich dróg nagle jesteś wśród setek pielgrzymów. Wielu Primitiveros wspomina ten moment z mieszanymi uczuciami – jest coś pięknego w tym połączeniu, ale coś z poprzednich dni również się kończy. Melide ma też swoją nagrodę: najlepsze pulpo a feira w całej Galicji.
Szczegóły całego szlaku: Camino Primitivo – kompletny przewodnik.
| Dystans | 28 km |
| Przewyższenie w górę | +546 m |
| Przewyższenie w dół | -726 m |
| Trudność | ★★★ Średni (3/5) |
| Nawierzchnia | ok. 50% asfalt i utwardzone drogi, 50% pistas i ścieżki leśne |
| Czas marszu | 6,5-8 godzin |
| Najwyższy punkt | Alto O Careón, ok. 714 m n.p.m. |
| Start | Ferreira / Ponte Ferreira (ok. 525 m n.p.m.) |
| Meta | Melide (ok. 454 m n.p.m.) |
| Poprzedni etap | Etap 10: Lugo – Ferreira (26,5 km) |
| Następny etap | Etap 12: Melide – Arzúa (14 km) – Camino Francés |
| Wyjazd zorganizowany | Ten etap zobaczysz na Camino Zorganizowanym z nami |
Profil wysokościowy: Z Ferreira (525 m) szlak prowadzi przez łagodny teren przez As Seixas, potem pierwsze poważniejsze podejście od Cascamiño na Alto O Careón (714 m) – ostatnia góra Camino Primitivo i granica prowincji Lugo z A Coruña. Następnie długie zejście przez lasy i wsie do Melide (454 m). Większość trudności skupiona jest na odcinku Cascamiño – Careón.
Tu uwaga! Wielu pielgrzymów (w tym nasze wędrówki zorganizowane na Camino Primitivo) idzie dalej do Arzua. Wtedy etap tego dnia to w sumie nieco ponad 30km, ale w bardzo przyjemnym i łatwym terenie.
Z Ferreira szlak wychodzi przez wioski As Balancas, Pena da Galiña i A Leboreira – małe galicyjskie przysiółki z kamiennymi domami i hórreos. Teren płaski lub łagodnie pofalowany, asfalt i pistas na przemian. Krajobraz spokojny – łąki, pola, eukaliptusy.
W San Xurxo de Augas Santas (km ~4) – fontanna z figurką świętego Jakuba i kamienny mostek nad potokiem z ławkami. Jedno z bardziej uroczych miejsc odpoczynku na tym etapie. Nazwa wioski („Święte Wody”) nawiązuje do tradycji leczniczych źródeł w okolicy.
Do As Seixas (km ~6) przez wioski Merlán i Montecelo. W Merlán przy kościele San Salvador (XII w.) można zobaczyć cabazo – najstarszy typ hórreo w Galicji, budowany z plecionych gałęzi pokrytych słomą, oparty na kamiennych filarach. Rzadkość nawet w Galicji. W As Seixas albergue komunalne Xunta (35 miejsc) i prywatne – popularna meta dla tych, którzy nocowali w San Romao da Retorta.
Za As Seixas szlak przechodzi przez Cascamiño i dociera do ruin Hospital das Seixas – dawnego szpitala pielgrzymkowego należącego do Zakonu Maltańskiego (Kawalerowie Joannici / Szpitalnicy). Zakon ten przez wieki prowadził hospicja na trasach pielgrzymkowych w całej Europie – Hospital das Seixas był jednym z punktów na Camino Primitivo. Przy ruinach jest obszar rekreacyjny z fontanną i ławkami w dębowym lesie.
Stąd zaczyna się podejście na Alto O Careón – pierwsze poważne wzniesienie po kilku spokojnych dniach po Lugo. Nogi odczuwają je wyraźnie. Szlak prowadzi przez las sosnowy i wrzosowiska, stopniowo otwierając się na widoki.
Na szczycie Alto O Careón (714 m n.p.m.) – granica prowincji Lugo i A Coruña. To ostatnia góra Camino Primitivo. Wiatraki na okolicznych wzgórzach, widoki na obie prowincje przy dobrej pogodzie. Za Careón szlak schodzi w dół – już w A Coruña – i od teraz do Santiago nie ma poważnych wzniesień.
Za Careón długie, stopniowe zejście przez galicyjskie wioski prowincji Terra de Melide. Krajobraz zmienia się – granit zamiast łupku, inne odcienie zieleni, inne hórreos. Mijasz wioski O Pazo, Vilouriz, Vilamor – spokojny marsz przez typowy galicyjski teren.
Przy wjeździe do Melide szlak przekracza rzekę Furelos i wchodzi do miasteczka od zachodu. Przy kościele San Pedro – romańskim, z XII-wiecznymi korzeniami – stoi kamień z oznaczeniem połączenia Camino Primitivo i Camino Francés. Od tej chwili idziesz razem z pielgrzymami z całej Europy przez ostatnie 53 km do Santiago.
Jeden z ostatnich śladów średniowiecznej sieci hospicjów pielgrzymkowych na Camino Primitivo. Kawalerowie Joannici (późniejsi Maltańczycy) przez wieki byli jednym z głównych zakonów opiekujących się pielgrzymami w całej Europie – ich szpitale stały na trasach do Jerozolimy, Rzymu i Santiago. Hospital das Seixas to galicyjski ślad tej sieci. Dziś ruiny i obszar rekreacyjny w dębowym lesie – atmosferyczne miejsce na odpoczynek przed podejściem na Careón.
714 m n.p.m., granica dwóch prowincji. Za Careón kończy się Lugo – prowincja, przez którą szłeś od granicy z Asturią. Zaczyna się A Coruña – ostatnia prowincja przed Santiago. Ten moment jest ważny psychologicznie: od Careón wszystko zmierza w dół i do przodu. Wiatraki na okolicznych wzgórzach wyglądają jak nowoczesne odpowiedniki dawnych krzyży granicznych.
Melide (pop. ok. 7500) jest nieoficjalną stolicą pulpo (ośmiornicy) w Galicji – i jedną z najstarszych tradycji kulinarnych na Camino. Pulperías przy głównej ulicy serwują pulpo a feira od rana: ośmiornica gotowana w miedzianych kotłach, podawana na drewnianej desce posypanej grubą solą i papryką, skropiona oliwą. Pulpería Ezequiel i Pulpería A Garnacha to dwa kultowe adresy – kolejki przed nimi w sezonie mówią same za siebie. Zatrzymaj się na talerz. To jest część Camino.
Kościół San Pedro w Melide – romanesowy, przy którym następuje połączenie szlaków. Kościół San Roque – XVII-wieczny, z krzyżem granicznym. W centrum Melide kilka kamiennych krzyży (cruceiros) z XIV-XV w. – jedne z najstarszych zachowanych w Galicji. Lokalne słodycze: almendrados, melindres i ricos – typowe dla Melide, sprzedawane w każdej piekarni.
Etap ma stosunkowo mało punktów gastronomicznych na pierwszej połowie. Zabierz prowiant z Ferreira lub As Seixas – na odcinku As Seixas – Melide (14 km) bary są nieliczne i nieregularnie otwarte, szczególnie poza sezonem.
Melide ma największy wybór noclegów od czasu Lugo – bo to tutaj szlak łączy się z Francés i liczba pielgrzymów nagle rośnie kilkukrotnie.
Albergue komunalne de Melide – największe na szlaku, ok. 130-140 miejsc, w centrum, całoroczne. W lipcu i sierpniu zapełnia się szybko – warto dotrzeć przed 14:00.
Albergue Alfonso II el Casto – 34 miejsca + 3 pokoje, otwarty Wielkanoc-październik, rezerwacja online. Albergue Ezequiel – 19 miejsc, całoroczny, przy pulperii – klimatyczne połączenie noclegu i dobrego jedzenia. Albergue Melide – 49 miejsc, rezerwacja online. Kilka innych prywatnych albergue i pensjonatów w centrum.
Ważna zmiana od Melide: Od tej chwili jesteś na Camino Francés – najbardziej obleganych ostatnich 53 km. W lipcu i sierpniu albergue po drodze zapełniają się do południa. Rezerwacja jest wskazana.
To ostatni dzień samotności. W Melide kończą się puste galicyjskie drogi Camino Primitivo. Wielu pielgrzymów opisuje to jako chwilę refleksji – za tobą 260 km przez Asturię i Galicję prawie w pojedynkę, przed tobą 53 km z tłumem. Warto świadomie przeżyć to wejście do Melide.
Wyjdź wcześnie z Ferreira. 28 km z podejściem na Careón wymaga 6,5-8 godzin. Żeby dotrzeć do Melide z czasem na pulpo, spacer po mieście i dobry nocleg – wyjdź przed 7:30.
Zrób zdjęcie przy kamieniu w San Pedro. Połączenie szlaków Primitivo i Francés przy kościele San Pedro to historyczny punkt – miejsce, w którym Camino Primitivo kończy swój samodzielny bieg po ponad 260 km. Warto uwiecznić ten moment.
Zostań w Melide na wieczór. Melide to jedno z lepszych miejsc na Camino de Santiago pod względem gastronomicznym. Pulpo, lokalne sery, słodycze – zjedz tu porządną kolację. Zasługujesz na to po 11 etapach.
← Etap 10: Lugo – Ferreira (26,5 km) | Etap 12: Melide – Arzúa (14 km) →
Pełny przewodnik po szlaku z opisem wszystkich 14 etapów: Camino Primitivo – kompletny przewodnik
PON – PIĄ: 08:00 – 16:00
SOB: 10:00 – 14:00
NIEDZ: Odpoczywamy. Ty też odpocznij.
Nie wstydź się! Daj nam znać jeśli masz pytania.
